MAST HOLATDA TRANSPORT VOSITASINI BOSHQARISH: HUQUQIY JAVOBGARLIK VA UNING OQIBATLARI
Mast holatda transport vositasini boshqarish bugungi kunda eng xavfli huquqbuzarliklardan biri hisoblanadi. Ushbu holat nafaqat haydovchining o‘z hayoti, balki boshqa fuqarolarning hayoti va sog‘lig‘i uchun ham jiddiy tahdid tug‘diradi. Shu sababli, amaldagi qonunchilikda bunday qilmishlar uchun qat’iy javobgarlik belgilangan.
Avvalo, alkogol yoki boshqa mast qiluvchi moddalar ta’sirida transport vositasini boshqarish haydovchining e’tiborini susaytiradi, reaksiyasini sekinlashtiradi hamda yo‘l-transport hodisalariga sabab bo‘lish ehtimolini keskin oshiradi. Statistik ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, yo‘l-transport hodisalarining muayyan qismi aynan mast haydovchilar tomonidan sodir etiladi.
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq, mast holatda transport vositasini boshqarish ma’muriy va ayrim hollarda jinoiy javobgarlikka sabab bo‘ladi. Xususan, haydovchi alkogol yoki giyohvandlik vositalari ta’sirida bo‘lgan holda avtomobil boshqargan taqdirda, unga nisbatan jarima solish, transport vositasini boshqarish huquqidan mahrum qilish kabi choralar qo‘llaniladi.
Agar mast holatda boshqarish oqibatida yo‘l-transport hodisasi sodir etilib, odamlarning sog‘lig‘iga zarar yetkazilsa yoki ularning o‘limiga sabab bo‘lsa, bu holat jinoiy javobgarlikka olib keladi. Bunday vaziyatlarda aybdor shaxsga nisbatan ozodlikdan mahrum qilish jazosi ham tayinlanishi mumkin.
Shuni alohida ta’kidlash lozimki, mast holatda transport vositasini boshqarish nafaqat qonun buzilishi, balki jamiyatga nisbatan mas’uliyatsizlikdir. Har bir haydovchi yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlashda shaxsiy javobgarligini his etishi zarur.
Xulosa qilib aytganda, mast holatda transport vositasini boshqarishning oldini olish uchun nafaqat jazolarni kuchaytirish, balki aholining huquqiy ongini oshirish, profilaktika tadbirlarini kengaytirish ham muhim ahamiyat kasb etadi. Zero, inson hayoti va sog‘lig‘i eng oliy qadriyat hisoblanadi.
Jinoyat ishlari bo‘yicha Denov
tuman sudi tergov sudyasi
B.G‘.Aliboyev
