Hozirgi kunda jamiyatda jinoyatchilikka qarshi kurashish masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, o‘g‘rilik jinoyatlarining ko‘payishi fuqarolarning mulkiy huquqlariga jiddiy tahdid solib, jamiyatda xavfsizlik darajasining pasayishiga olib kelmoqda. Shu bois mazkur muammoni har tomonlama tahlil qilish, uning sabablari va oldini olish choralarini ishlab chiqish muhimdir. Avvalo, o‘g‘rilik jinoyati deganda, begona mulkni yashirin ravishda talon-toroj qilish tushuniladi. Bu turdagi jinoyat ko‘pincha moddiy manfaat orttirish maqsadida sodir etiladi va u jinoyat qonunchiligida javobgarlikka sabab bo‘ladi. So‘nggi yillarda o‘g‘rilik jinoyatlarining ortib borayotgani bir qator ijtimoiy-iqtisodiy omillar bilan bog‘liq. Birinchidan, ishsizlik va aholi daromadlarining pastligi o‘g‘rilik jinoyatlarining asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. Daromad manbaining yetishmasligi ayrim shaxslarni noqonuniy yo‘l bilan boylik orttirishga undaydi. Ikkinchidan, aholining huquqiy ongi va madaniyatining yetarli darajada shakllanmaganligi ham ushbu turdagi jinoyatlarning ko‘payishiga sabab bo‘lmoqda. Qonun talablarini bilmaslik yoki ularga bepisand qarash jinoyat sodir etishga olib keladi. Uchinchidan, yoshlar o‘rtasida nazoratning sustligi, bo‘sh vaqtni mazmunli tashkil etilmaganligi ham muhim omillardan biridir. Ayrim hollarda yoshlar oson yo‘l bilan pul topishga intilib, o‘g‘rilik kabi jinoyatlarga qo‘l urmoqda. Bundan tashqari, zamonaviy texnologiyalarning rivojlanishi bilan bog‘liq holda uy-joylar, avtomobillar va boshqa mulklarni himoya qilishdagi kamchiliklar ham jinoyatchilar uchun qulay sharoit yaratmoqda. O‘g‘rilik jinoyatlarining ortishi jamiyat uchun salbiy oqibatlarga olib keladi. Eng avvalo, fuqarolarning mol-mulkiga zarar yetkaziladi, ularning xavfsizlikka bo‘lgan ishonchi pasayadi. Shuningdek, bu holat jamiyatda ijtimoiy beqarorlikni kuchaytiradi, huquqni muhofaza qiluvchi organlarga bo‘lgan yuklamani oshiradi. Mazkur muammoning oldini olish uchun kompleks chora-tadbirlar amalga oshirilishi zarur. Birinchidan, aholi bandligini ta’minlash, yangi ish o‘rinlarini yaratish orqali fuqarolarning daromad manbaini oshirish muhimdir. Ikkinchidan, huquqiy targ‘ibotni kuchaytirish, aholining huquqiy madaniyatini oshirish orqali jinoyat sodir etishning oldini olish mumkin. Uchinchi yo‘nalish sifatida ichki ishlar organlari faoliyatini takomillashtirish, zamonaviy texnik vositalardan foydalanishni kengaytirish lozim. Bundan tashqari, fuqarolar tomonidan ham ehtiyot choralariga rioya qilish muhim ahamiyatga ega. Uy-joylarni qo‘riqlash vositalari bilan jihozlash, shubhali holatlar haqida tegishli organlarga tezkor xabar berish jinoyatchilikka qarshi kurashishda samarali natija beradi. O‘zbekiston Respublikasi JKning 169-moddasida, o‘g‘rilik, ya’ni o‘zganing mol-mulkini yashirin ravishda talon-toroj qilish bilan bog‘liq jinoyatlar uchun javobgarlik belgilangan. O‘g‘rilik jinoyatini sodir etgan xar bir shaxs qonunda belgilangan tartibda aybi isbotlanganidan so‘ng kodeks talabi bo‘yicha javobgarlikka tortiladi. O‘g‘rilik jinoyatlarining oshib borishi jamiyat uchun jiddiy muammo hisoblanadi. Uni bartaraf etish davlat organlari, fuqarolik jamiyati institutlari hamda har bir shaxsning hamkorlikdagi sa’y-harakatlarini talab etadi. Faqatgina kompleks yondashuv orqali bu turdagi jinoyatlarni kamaytirish va jamiyatda barqarorlikni ta’minlash mumkin.
Surxondaryo viloyat sudi Jinoyat ishlari bo‘yicha sudlov hay’ati sudyasi J.J.Xudoyberdiyev
